‘Kladderadatsch! We gaan gewoon door’

Gezicht en stem Peter Freysen van Kladderadatsch

Het bekendste aksie-orkest van Nederland, Kladderadatsch, is van de straat. De oude strijdliederen hebben plaatsgemaakt voor een werelds repertoire. Wat ruim 25 jaar geleden begon als actie-orkest is nu een salonfähig gezelschap.

Kladderadatsch in volle bezetting

'Voorwaarts en niet vergeten'. Wie kent hem niet, de eerste regel van het Solidariteitslied?. Deze en vele andere liederen zijn opgenomen in het gele boekje Onaangepast..., liedjes maken, zingen, spelen van straatorkest Kladderadatsch. Dit handzame boekje staat bol van de strijdliederen als de Werkelozenmars, de Internationale en het Solidariteitslied maar ook De afgekeurde woning en oude Nijmeegse liedjes. Bovendien geeft het handige tips om zelf een strijdlied te schrijven. Wat het rooie boekje van Mao voor de communisten was, was het gele liedboekje voor straatmuzikanten en andere geëngageerden. Althans twee decennia geleden. "Als we actie gingen voeren riep er altijd wel iemand: 'zeg heb jij het gele boekje bij je?'". 

jaar accordeoniste bij Kladderadatsch en heeft het orkest zien veranderen van aksie-orkest tot een semi-professioneel orkest met een breed repertoire. "Strijdliederen spelen we al tien jaar niet meer. De muziek zelf werd steeds belangrijker. Alleen vorig jaar bij ons jubileum hebben we nog een keer gespeeld", vertelt zij met vuur. Met zo'n tien optredens per jaar bespeelt Kladderadatsch nu voornamelijk het zoge-naamde kunstcircuit, in galeries en bij tentoon-stellingen. "Dat komt omdat we daarin de meeste contacten hebben", vertelt Schelfhout. De flexibiliteit van vroeger toen een telefoontje genoeg was om de boel te mobiliseren, is voorgoed voorbij. Het overgrote deel van de orkestleden heeft een baan en een gezin en de gemiddelde leeftijd van de muzikanten ligt tegenwoor-dig ver boven de veertig. Heeft het orkest z'n langste tijd gehad? Als het aan 

Peter Freysen herinnert het zich nog als de dag van gisteren.  Hij was vanaf het begin niet alleen het gezicht maar ook de stem van het orkest. Vijftien jaar lang ging hij voorop in de strijd. Gewapend met een donkerrode baret en een welluidende baritonstem. Voorwaarts de barricades op.                                  Ongenoegen "Kladderadatsch is ont-staan uit ongenoegen over

de manier waarop de studenten in de jaren zeventig hun strijd tegen het gezag voerden",  vertelt Freysen. "Er werd teveel gepraat en het ging vaak hard tegen hard. Dat onderlinge gekrakeel daar bereikte je de mensen niet mee die je wilde bereiken. Je had in die tijd de maoïsten, trotskisten, anarchisten, passivisten en wat al niet meer. Er moest iets

toegevoegd worden aan het strijdveld, wat luchtigheid. Dat deden wij met muziek." Het orkest ging dus de barricaden op. Als er ergens een actie was maakte Kladderadatsch er de muziek bij. Maar alleen als er meer orga-nisaties aan meededen. Het doel moest louter buiten de politieke partij-en omgaan. We hadden een eerste en een tweede

strategie" verklapt Freysen lachend. "De eerste was om de gewone man te bereiken door gewone muziek te spelen op buurtfeestjes, onze tweede strategie was om er wat politieke dingen aan toe te voegen. Omdat een aantal orkestleden ook als opbouwers in wijken actief was, kreeg het orkest regelmatig uitnodigingen om in de betreffende wijken te spelen. De Rozenbuurt, de oude Stad en Zwanenveld.  

Menig Nijmeegse wijk is ooit bezongen door het straat-orkest. Kladderadatsch fun-geerde tevens als kweek-vijver voor aankomende muzikanten. Een aantal van de orkestleden is dan ook verder gegaan in de muziek. "We speelden niet echt als professionals, maar het was goed genoeg" aldus Freysen. "Het is wel gegroeid. Het orkest is nu bijna professioneel."           Angela Schelfhout is al 23

Angela Schelfhout en de andere orkestleden ligt niet: "We hebben afgesproken dat we op elkaars begrafenis zullen spelen. Dus we gaan gewoon door."

Op 8 december is de première van een nieuw programma 5 x 5 in kunsthuis 13 in Velp. Hierin worden vijf nieuwe stukken van vijf verschillende componisten, elk met een tijdsduur van circa vijf minuten, ten gehore gebracht. Op 25 januari 2001 staat Kladderadatsch met 5 x 5 in het Steigertheater in Nijmegen en op 15 februari in Maldensteijn te Malden.